Opium Intelektualistów Raymond Aron

• Tytuł: OPIUM INTELEKTUALISTÓW
• Autor: RAYMOND ARON
• Wydawnictwo: Muza S.A.
• Rok wydania: 2000
• Format książki: 175 x 115 mm
• Ilość stron: 355
• ISBN: 9788372003638
• Okładka: twarda
• Sygnatura: 415848
• Stan: nowy
• Uwagi: -

Książka francuskiego filozofa i socjologa Raymonda Arona (1905-83) ukazała się w 1955 roku pt. Opium de intellectuels ("Opium intelektualistów”), a już w 1956 roku paryska "Kultura” opublikowała jej polski przekład pt. Koniec wieku ideologii, którego nieliczne egzemplarze w katalogach polskich bibliotek opatrzone były dużymi czerwonymi stemplami: „druk bezdebitowy”, „wypożycza się tylko do czytelni”.

Autor był znawcą niemieckiej filozofii dziejów, emigrantem w okresie wojny (w Londynie), socjologiem na katedrze Sorbony, publicystą politycznym, przyjacielem A. Malraux, J.P. SartreŐa, z którym zerwał wieloletnią przyjaźń w momencie ujawnienia się jego sympatii komunistycznych. W swojej książce zawarł krytykę złudzeń żywionych przez intelektualistów XX wieku, ich wiary w mity lewicy, rewolucji, proletariatu, ich bałwochwalczego stosunku do historii wyposażanej w uniwersalny sens i konieczne prawa, wreszcie ich alienacji ze społeczeństwa i poszukiwania zakorzenienia w świeckich formach religijności, jakimi są ideologie wypełnione dogmatami.

Demitologizacja i desakralizacja dokonywana przez Arona dotyczy wzorców ustrojowych, form gospodarowania, utopii społeczeństwa bezklasowego, wizji czystej konkurencji lub całkowitej planifikacji, obejmuje liberalizm, konserwatyzm, socjalizm i marksizm, jednak jej główne ostrze skierowane jest przeciw „szałowi ideologicznemu stalinizmu”. Książka ta, będąca nową wersją Zdrady klerków, kończy się pytaniem: „czy koniec wieku ideologii?” i odpowiedzią głoszącą sceptycyzm przeciw fanatyzmowi, tolerancję i pluralizm przeciw totalizmowi utopii.

Książka Arona wywołała ożywioną dyskusję na temat perspektyw myślenia ideologicznego, w zideologizowanych krajach tzw. bloku wschodniego zaś ostre potępienia i zajadłe krytyki. Czytana dziś pozwala zrozumieć nadzieje i złudzenia żywione w mijającym stuleciu przez wielu ludzi myślących, a także zobaczyć mechanizm wyzwalania się z owych złudzeń nie ku beznadziei, lecz ku swobodzie myślenia.