Państwo Prawne Państwo Świeckie Michał Pietrzak

Autor: MICHAŁ PIETRZAK

Wydawnictwo: WYDAWNICTWO SEJMOWE

ISBN: 978-83-7666-171-1

379 stron

oprawa: miękka

Rok wydania: 2012

Prezentowana czytelnikowi publikacja, będąca zbiorem moich artykułów, ekspertyz, opinii, glos, wywiadów, powstałych głównie w okresie III Rzeczypospolitej, jest kontynuacją wydawnictwa pt. Demokratyczne, świeckie państwo prawne, które ukazało się w 1999 r. na pięćdziesięciolecie mojej pracy zawodowej na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Koncentruje się na tych samych wątkach tematycznych, jakimi są demokratyczne państwo prawne i państwo świeckie. Dotyczy jedynie innego, bliższego nam okresu, dwudziestu ostatnich lat i funkcjonowania tych dwóch form ustrojowych w wolnej Polsce.

Zasada demokratycznego państwa prawnego uzyskała, bezdyskusyjnie, pełne potwierdzenie w konstytucji z 2 kwietnia 1997 r. Nie oznaczało to jednak, aby wszystkie organy władzy publicznej rozumiały jednakowo nakazy i zakazy z niej wynikające. Powodowało to jej deformację w praktyce parlamentu (uchwalenie progów wyborczych i ustawy lustracyjne] i rządu (podpisanie konkordatu bez upoważnienia konstytucyjnego). Nie spowodowało to jednak żywszej dyskusji teoretycznej, która mogłaby wzmocnić praktyczną wartość tej zasady.

Podobnie wyglądały losy formy państwa świeckiego. Jego podstawową cechę większość prawników dostrzegała w neutralności religijnej i światopoglądowej władz publicznych. Uznał ją za obowiązującą ustawodawca socjalistyczny w ustawie o gwarancjach wolności sumienia i wyznania z 17 maja 1989 r. Akceptowała ją większość projektów konstytucji, ale nie znalazła się w ustawie zasadniczej. Zastąpiła ją zasada bezstronności władz publicznych. Te posunięcia wskazywały kierunek deformacji zasad państwa świeckiego i nabieranie przez nie cech państwa wyznaniowego. Realizował je Trybunał Konstytucyjny przez swoje orzecznictwo w sprawach nauczania religii w szkołach publicznych i orzecznictwo Sądu Najwyższego uznające przepisy prawa kościelnego za obowiązujące w obrocie cywilnoprawnym.

Zawarte w książce publikacje bronią w różnym zakresie i w różnych formach demokratycznego państwa prawnego i państwa świeckiego. Bronią indywidualnej i kolektywnej wolności sumienia i wyznania, wolności słowa i wypowiedzi.

Publikacja powstała dzięki inicjatywie moich uczniów i przyjaciół - Pawła Boreckiego i Czesława Janika, na których spadł trud zebrania i przygotowania do druku moich artykułów, glos, opinii bądź wywiadów. Pragnęli w ten sposób uczcić 60. rocznicę mojej, nieprzerwanej pracy na Uniwersytecie. Do nich też kieruję serdeczne podziękowania i wyrazy wdzięczności.

Michał Pietrzak

Na naszych pozostałych ofertach setki książek w bardzo atrakcyjnych cenach - ZAPRASZAMY!