Karol Frycz. Teatralia

oprac. Lidia Kuchtówna

Warszawa 2020

Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk

ISBN: 978-83-66519-15-2

liczba stron: 273

oprawa miękka ze skrzydełkami

.

.

Tom TEATRALIA Karola Frycza (1877-1963) stanowi zwieńczenie  monograficznego opracowania, przygotowanego w Instytucie Sztuki PAN przez Lidię Kuchtównę, przedstawiającego  bieg życia  i osobowość, oraz dorobek artystyczny tego wybitnego reprezentanta polskiej sztuki XX wieku. Publikacja przynosi jego szkice o teatrze, rozproszone w programach i czasopismach teatralnych oraz wspomnienia wydobyte z rękopisów.

Poczesne miejsce w tekstach Frycza zajmuje teatr krakowski – odwiedzany w dzieciństwie i w latach studenckich, a także z sezonów dyrektorowania. Często powraca we wspomnieniach nadzwyczajny fenomen z lat młodości: kabaret Zielony Balonik z Jamy Michalikowej. Ważny łam wspomnień stanowią szkice poświęcone wybitnym twórcom scenicznym, bliskim i cenionym współtowarzyszom prac teatralnych: Ludwikowi Solskiemu,  Stanisławowi Wyspiańskiemu, Arnoldowi Szyfmanowi, Teofilowi Trzcińskiemu i Leonowi Schillerowi. Teksty te stanowią bezcenne źródło dla historyków teatru polskiego, tyle wnoszą szczegółów i syntetycznych spostrzeżeń.

W kilku szkicach zawarł Frycz refleksje o dramatach, które wystawiał lub do których projektował scenografię, wyróżniając komedie Moliera, a także inną swoją fascynację – staropolszczyznę. Podczas wędrówek po świecie tropił polonika, jak w Japonii, gdzie zanotował refleksje o „Weselu” Wyspiańskiego i „Śniegu” Przybyszewskiego. Z podróżniczych relacji  wyjęto także opisy teatru chińskiego, misterium derwiszów tureckich i spektaklu w teatrze antycznym w Fiesole.

Jako scenograf zostawił Frycz na piśmie garść przemyśleń o swoim zawodzie. Są to recenzje o scenicznej oprawie w teatrach wiedeńskich w okresie secesji, a także o paryskiej  wystawie sztuki  teatralnej w roku 1926. Jest też drobiazg literacki pt. „Mebel sceniczny”, ukazujący problemy, jakie przynosi mebel, zastosowany w dekoracji teatralnej. Wspomnienie „Na szmich i na płacz” zdradza sekrety umiejętności rzemieślniczych dekoratora.

W tomie „Teatraliów” po raz pierwszy zebrano wywiady i wypowiedzi o teatrze, udzielane przez Frycza od debiutu w warszawskim Teatrze Polskim, aż do ostatniego jubileuszu w Krakowie w 1957 roku. Uderza w nich ogromna erudycja, znawstwo polskiego i europejskiego teatru, światowej sztuki oraz historii.

W publikacji splotły się dwa nurty twórczości uprawianej przez Frycza: malarstwo i teatr. Stąd też jego teatraliom literackim towarzyszy obszerny kontrapunkt w postaci ilustracji, tworzonych przez cale życie w związku z teatrem.

.

.

WSTĘP (Lidia Kuchtówna)

„Dobre dni starego domostwa"

Teka Melpomeny

Esperanto w teatrze

„Zielono-balonikowe" wspomnienia

Wyspiański dziś i spojrzenie wstecz

Oko Solskiego

Szkice do portretu Solskiego

Teatr był treścią jego życia

Wspominki jubileuszowe

Moja współpraca z Leonem Schillerem

O Molierze

Poczwórna premiera Tortuffe'a

Sheridan - Bogusławski

O Weselu

Śnieg Stanisława Przybyszewskiego na japońskiej scenie

O wystawie scenicznej w teatrach wiedeńskich

Wystawa sztuki teatralnej w Paryżu

Mebel sceniczny

„Na szmich i na płacz"

Propozycje do wykładów na wydziale scenografii

Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie

Teatr chiński

Nowochiński Szanghaj

Mme Lulu z Alei Róż

Współczesny dramat

Teatr w Fiesole

Tańczą derwisze

Wyjący derwisze

Credo

U arcymistrza dekoracji: Karola Frycza

Rozmowa z profesorem Karolem Fryczem

Sobotni ścieg na niedzielny targ. Profesor Frycz o problemach

współczesnego teatru

Człowiek teatru - Karol Frycz

Dyrektor Frycz rozpoczyna nową kampanię teatralną

Przemówienie dyrektora Frycza w Radzie Miasta

Rozmowa o teatrze

Karol Frycz o zamierzeniach teatru krakowskiego

O nowej rzeczywistości

Rozmowa o teatrze

Jaką sztukę pragnąłby Pan przede wszystkim wystawić w teatrze?

Po Nagrodzie Ziemi Krakowskiej

Jubileusz Karola Frycza

Jubilatowi i ... sobie

.

NOTA BIBLIOGRAFICZNA

INDEKS OSÓB

SPIS ILUSTRACJI