Partie małe w wybranych państwach Europy Środkowo-Wschodniej w latach 1989-2016

Partie polityczne we współczesnych demokracjach są niezmiennie instytucjami, których członkowie biorą udział w rywalizacji o władzę oraz jej sprawowanie. Ta konstatacja nie wywołuje kontrowersji, które mogłyby towarzyszyć opinii, że partie polityczne odpowiadają wciąż za artykulację interesów grupowych. Empiryczne potwierdzenia tego stanu rzeczy są obecne w naukach społecznych od kilkudziesięciu lat. Pojawiły się pod wpływem obserwacji procesu nazwanego odmrażaniem systemów partyjnych i jednoczesnemu zwróceniu się społeczeństw zachodnioeuropejskich ku wartościom pozamaterialnym, których doświadczanie było możliwe bez udziału partii politycznych. Zaufanie do partii politycznych, ale również do mechanizmów demokratycznych, ciągle spada, mimo, a może właśnie z uwagi na fakt, że opinia publiczna ma obecnie dostęp do informacji niegdyś skrzętnie przez polityków strzeżonych. Transparentność wzrasta, ale wydaje się, że jedynym tego skutkiem jest frustracja obywateli wynikająca z działań lub zaniechań polityków. Ten stan napięcia między obywatelami a partiami politycznymi nie wynika tylko z błędów polityków, których trudno jest rozliczyć ze składanych obietnic, ale również z postaw samych obywateli. Można bowiem dostrzec pewien paradoks, polegający na tym, że wyborcy oczekują, iż partie będą konsekwentnie realizowały swoje programy.