Lex metropolitana Rozwój ustawodawstwa metropolita

Lex metropolitana. Rozwój ustawodawstwa metropolitalnego w Trzeciej Rzeczypospolitej Polskiej

Autorzy: Jakub Szlachetko

Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego

Prawodawca nie jest w stanie – pomimo presji strony samorządowej czy środowisk naukowo-eksperckich – przeprowadzić reformy metropolitalnej. Proces ten, w dużym uproszczeniu, sprowadza się do opracowania, uchwalenia i wdrożenia ustawy metropolitalnej. Nie mogąc wyrazić się prościej i dosadniej, elity polityczne są od dekad porażająco bezskuteczne w zakresie tworzenia systemów zarządzania największymi obszarami zurbanizowanymi. Nie wdając się w dywagacje na temat przyczyn takiego stanu rzeczy – te są niewątpliwie złożone i „zakorzenione” w uwarunkowaniach politycznych i kulturowych – należy wspomnieć, że Rzeczpospolita Polska jest koncepcyjnie gotowa na reformę metropolitalną. Oznacza to, że istnieje wiele „przepisów na metropolię”, tylko brakuje – znowu upraszczając – większości parlamentarnej i pozytywnej decyzji (ustawy). Wskazane koncepcje przybierają nie tylko postać publikacji naukowych i eksperckich, lecz także „dokumentów przedlegislacyjnych” czy wręcz „projektów ustaw”. Są więc, także na płaszczyźnie techniki prawodawczej, dalece opracowane. W szczególności projekty ustaw stanowią cenny dorobek, o którym warto pamiętać, zwłaszcza gdy przydarzy się polityczna okazja. Są to bowiem „gotowce”. W zasadzie należałoby postawić tezę, że polska ustawa metropolitalna istnieje, została opracowana i napisana, a może nawet i społecznie skonsultowana. Trzeba ją tylko wyjąć z szafy, nieco odświeżyć, zaadaptować do dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości, „puścić w obieg” i przegłosować.

Od Autor

Spis treści

Przedmowa

O początkach polityk publicznych i debat ustrojowych

odnoszących się do metropolii we współczesnej Polsce –

perspektywa Unii Metropolii Polskich . . . 9

Wprowadzenie . . . 9

1. Powstanie Unii Metropolii Polskich . . 11

2. Prace Unii Metropolii Polskich w okresie pilotażu reformy .  16

3. Metropolie w polityce Unii Europejskiej . .  21

4. Metropolie po reformie wojewódzko-powiatowej . . .. 24

Podsumowanie .  . 27

Wstęp . . 28

1. Cele i przedmiot rozważań . 28

2. Metody badawcze . . 30

3. Struktura pracy . . 32

Część 1

Historia i treść projektów ustaw metropolitalnych

Rozdział 1. Historia projektów ustaw metropolitalnych . . 35

Rozdział 2. Treść projektów ustaw metropolitalnych . . . 50

2.1. Identyfikacja miast metropolitalnych i delimitacja

obszarów metropolitalnych . .  50

2.2. Zakres działania, zadania publiczne i kompetencje

samorządu metropolitalnego . . . 61

2.2.1. Uprawnienia koordynacyjne . . . 63

2.2.2. Polityka rozwoju .  . 67

2.2.3. Planowanie przestrzenne . .  67

2.3. Forma organizacyjna samorządu metropolitalnego . .. 71

2.3.1. Metropolitalna jednostka samorządu terytorialnego .73

2.3.2. Metropolitalne zrzeszenie jednostek

samorządu terytorialnego.. 79

2.4. Uspołecznienie samorządu metropolitalnego . . . 89

2.4.1. Demokracja pośrednia . . 90

2.4.2. Demokracja uczestnicząca (partycypacyjna, deliberatywna) 91

Część 2

Projekty ustaw metropolitalnych

Rozdział 1

Projekt ustawy z 2008 r. o rozwoju miast i obszarach metropolitalnych . 95

Rozdział 2

Projekt ustawy z 2008 r. o Regionalnym

Związku Komunalnym „Silesia”  . 114

Rozdział 3

Projekt ustawy z 2009 r. o polityce miejskiej państwa i współpracy jednostek

samorządu terytorialnego w tym zakresie . .. 124

Rozdział 4

Projekt ustawy z 2013 r. o współdziałaniu w samorządzie terytorialnym

na rzecz rozwoju lokalnego i regionalnego . .. 152

Rozdział 5

Projekt ustawy z 2013 r. o powiecie metropolitalnym . .. 176

Rozdział 6

Ustawa z dnia 9 października 2015 r. o związkach metropolitalnych . . 206

Rozdział 7

Projekt ustawy z 2016 r. o Poznańskim Związku Metropolitalnym . .  234

Rozdział 8

Ustawa z 2017 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy .  249

Rozdział 9

Projekt ustawy z 2018 r. o Wrocławskim Związku Metropolitalnym . . 286

Rozdział 10

Projekt ustawy z 2018 r. o związku metropolitalnym

w województwie zachodniopomorskim... 302

Rozdział 11

Projekt ustawy z 2018 r. o Krakowskim Związku Metropolitalnym . . 319

Rozdział 12

Projekt ustawy z 2020 r. o łódzkim związku metropolitalnym . . . . 335

Rozdział 13

Projekt ustawy z 2020 r. o związku metropolitalnym

w województwie pomorskim . . . 354

Wykaz źródeł i opracowań . . 374

Akty normatywne . . . . 374

Materiały legislacyjne . . . 375

Literatura . . . . 376

Inne dokumenty . .. 378

Spis tabel . . . . . 382