Comites aulae coelestis Glauco Maria Cantarella Źm

Glauco Maria Cantarella

Comites aulae coelestis

Studia z historii, kultury I duchowości Cluny w średniowieczu

Źródła Monastyczne 47

***

TYNIEC Wydawnictwo Benedyktynów

rok wydania: 2009

ilość stron: 702

format: 125 x 195 mm

oprawa: miękka

cena katalogowa: 92,00 zł

ISBN: 9788373542914

W prezentowanej książce zebraliśmy dziewiętnaście tekstów, które – zgodnie z sugestią Autora – zostały ułożone w porządku chronologicznym ich powstawania. Bowiem jego intencją było ukazanie drogi naukowej, jaką przebył w ciągu trzydziestu ostatnich lat. Począwszy od pierwszych (pisanych świeżo po studiach), erudycyjnych i źródłoznawczych analiz (jak choćby listy Piotra Czcigodnego), poprzez stopniową ewolucję w kierunku problemów bardziej ogólnych i przekrojowych (habit, podróże, pojęcie przestrzeni w świecie mnichów). Widać również stopniową ewolucję podejmowanej chronologii: punktem wyjścia były problemy eklezjologii Piotra Czcigodnego w pierwszej połowie XII wieku, z czasem Autor zwrócił się w stronę jego poprzedników, przede wszystkim św. Hugona Wielkiego (XI wiek), św. Majolusa i Odona (X wiek).

Wśród ogromnej ilości prac dotyczących Cluny studia G.M. Cantarelli wyróżniają się wnikliwością, krytycyzmem i znakomitą erudycją, z jaką Autor odczytuje źródła, lecz przede wszystkim "nieufnością" względem wielu utrwalonych w historiografii opinii czy nawet mitów: Cluny wielkie i jednorodne, systematycznie i planowo "podbijające" Europę, budujące wszechogarniającą strukturę… To polemiczne (ale i refleksyjne) podejście Autora widać najwyraźniej w ostatnim, zamykającym tom studium, które zostało poświęcone pytaniu: czy istniał model kluniacki, taki właśnie wszechogarniający i wszystko wyjaśniający? Może należałoby mówić raczej o kluniackiej obecności, używając cudzysłowu i nie o "polityce Cluny", a raczej o działaniach konkretnych jego opatów?

W polskiej literaturze naukowej w zasadzie brak (poza drobnymi wyjątkami czy podręcznikowymi informacjami) studiów poświęconych burgundzkiemu opactwu. Jubileusz 1100-lecia powstania Cluny skłania do przybliżenia jego skomplikowanych i zarazem fascynujących dziejów. Ale chcemy przedstawić nie tylko prosty i syntetyczny wykład kluniackiej historii, lecz także (a może bardziej) ukazać, jak odczytywać i rozumieć źródła z odległej epoki; pułapki, w które można wpaść, podążając utartymi szlakami, słowem, uchylić niejako kulisy warsztatu historyka…

*****

Glauco Maria Cantarella - profesor historii średniowiecznej na Uniwersytecie w Bolonii. Od ponad 30 lat zajmuje się problematyką kultury, eklezjologii i reformy Kościoła w XI i XII wieku. Jeden z najwybitniejszych znawców dziejów Cluny. Autor licznych i cenionych publikacji.