Metropolia i jej region w gospodarce informacyjnej

Metropolia i jej region w gospodarce informacyjnej

Autor: Grzegorz Gorzelak, Maciej Smętkowski

Okładka: miękka

Format: B5

Liczba stron: 223

Książka przedstawia procesy metropolizacji zachodzące we współczesnej gospodarce informacyjnej. Ich najistotniejszym przejawem jest powstawanie sieci wielkich miast – ośrodków koordynacji, zarządzania i działalności innowacyjnej w skali globalnej. Prowadzi to do „odrywania się” metropolii od zaplecza regionalnego, którego rozwój może być tym samym spowolniony.

Badania dotyczące powiązań gospodarczych i społecznych zostały przeprowadzone w trzech polskich metropoliach: warszawskiej, poznańskiej i trójmiejskiej. Wyniki wskazują na to, że przewaga procesów „wymywania” zasobów nad procesami „rozprzestrzeniania” rozwoju jest jedną z przyczyn polaryzacji obserwowanej w regionach tych miast.

Wyniki przeprowadzonych badań umożliwiły sformułowanie rekomendacji dla władz lokalnych regionów metropolitalnych, zgodnych z zasadą polaryzacji i dyfuzji, która będzie kształtować przyszłą politykę regionalną i przestrzenną Polski.

SPIS TREŚCI:

WSTĘP 9

1. METROPOLIZACJA JAKO TERYTORIALNY WYMIAR GOSPODARKI INFORMACYJNEJ

1.1. Metropolie

1.2. Gospodarka informacyjna

1.3. Odległość W gospodarce informacyjnej

1.4. Przestrzeń wytwarzania imowacji

1.5. Światowa sieć metropolitalna

1.6. Regionalny aspekt procesu metropolizacji

2. METROPOLIZACJA PRZESTRZENI POLSKI 48

2.1. Transformacja systemowa 48

2.2. Procesy metropolizacji a największe polskie miasta 58

2.2.1. Zmiany ludnościowe 58

2.2.2. Zmiany gospodarcze 63

2.2.3. Rozwój przedsiębiorczości i napływ kapitału zagranicznego 67

2.2.4. Potencjał naukowo-badawczy i akademicki  69

Podsumowanie  71

3. ZAKRES I METODY BADAŃ  73

3.1. Delimitacja obszarów i regionów metropolitalnych 74

3.2. Potencjał badanych układów terytorialnych 84

3.3. Narzędzia badawcze 88

Ankieta przedsiębiorstw 91

Dane statystyczne o migracjach ludności 95

Ankieta do władz gmin 97

Podsumowanie 98

4. POWIĄZANIA PRZESTRZENNE BADANYCH METROPOLII 99

4.1. Powiązania gospodarcze badanych metropolii 99

4.1.1. Wymiana czynników produkcji oraz towarów i usług 99

Struktura zaopatrzenia i zbytu 99

Znaczenie układu metropolii i układu regionalnego 103

Struktura jakościowa czynników produkcji 109

Towary 109

Pracownicy 111

Uslugi 112

Informacje 118

4.1.2. Relokacja działalności gospodarczej 122

Zmiana i plany zmiany miejsca działalności 122

Lokalizacja i plany lokalizacji filii 124

Czynniki lokalizacyjne 125

Wnioski 129

Poznań 130

Warszawa 131

Trójmiasto 132

4.2. Powiązania społeczne badanych ośrodków metropolitalnych 133

4.2.1. Migracje wahadłowe 134

Znaczenie badanych miast na tle innych ośrodków miejskich 135

Natężenie migracji wahadłowych mieszkańców gmin

do ośrodków metropolitalnych 138

Natężenie migracji wahadłowych mieszkańców ośrodków metropolitalnych do gmin regionu metropolitalnego 140

Zasięg przestrzenny wybranych rodzajów migracji 140

Dojazdy do pracy 140

Rekreacja i wypoczynek 143

4.2.2. Migracje stałe i długookresowe 144

Ogólna charakterystyka migracji  144

Przyczyny migracji i źródła utrzymania migrantów 145

Struktura napływu i odpływu ludności 148

Znaczenie układu metropolii i układu regionalnego 150

Struktura migracji w zależności od wykształcenia 152

Zasięg przestrzenny napływu i odpływu do i z badanych

ośrodków metropolitalnych 153

Wnioski

Warszawa

Poznań

Trójmiasto

4.3. Bilans powiązań

4.3.1. Koncentracja - dekoncentracja

Sektor przedsiębiorstw

Sektor gospodarstw domowych

4.3.2. Wymywanie - rozprzestrzenianie

Sektor przedsiębiorstw

Sektor gospodarstw domowych

4.3.3. Polaryzacja rozwoju

Wnioski

5. PARTNERSTWO METROPOLIA-REGION?

5.1. Doświadczenia europejskie W zarządzaniu obszarami

iregionami metropolitalnymi

5.1.1. Typologia regionów

5.1.2. Porównanie wybranych regionów

Powiązania między miastem i regionem - wybrane przykłady

5.1.3. Modele zarządzenia regionami metropolitalnymi

Wybrane przykłady zarządzania obszarem i regionem

metropolitahiym

5.1.4. Rekomendacje

Strategia zarządzania obszarami metropolitalnymi

Strategia partnerstwa między metropoliąi regionem

5.2. Administracyjne i polityczne uwarunkowania rozwoju polskich regionów

5.3. Rekomendacje dla rozwoju miast i województw na przykładzie regionu węzłowego Warszawy

WNIOSKI KOŃCOWE

ANEKSY

LITERATURA