Relacja między religią i sferą publiczną w

Relacja między religią i sferą publiczną w filozofii społecznej i politycznej Charlesa Taylora

Karol Jasiński

Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego

Olsztyn 2017

ISBN: 978-83-8100-078-9

liczba stron: 372

oprawa miękka

.

Opis wydawcy

.

Problematyka relacji społeczeństwa i religii jest bliska jednemu z ważniejszych przedstawicieli filozofii współczesnej - kanadyjskiemu myślicielowi Charlesowi Taylorowi. Autor prezentowanej monografii przedstawił koncepcję społeczeństwa i religii Taylora oraz podkreślił potrzebę obecności religii w sferze publicznej w związku z jego koncepcją człowieka. Filozof traktuje religię nie tyle w aspekcie duchowym, ile przede wszystkim w kategoriach zjawiska społecznego. Zjawisko to jest obecnie niejednorodne i charakteryzuje się dużą złożonością oraz kulturowym uwarunkowaniem, a człowiek podejmuje poszukiwania duchowe coraz częściej we własnym zakresie i decyduje się na bardzo indywidualne formy życia religijnego.

.

Zasługą Taylora jest pokazanie, że człowiek religijny, mając określone przekonania i żyjąc zgodnie z nimi, postępuje racjonalnie i nie musi odwoływać się do innych, dodatkowych argumentów. Co więcej, nie musi ograniczać się wyłącznie do prywatnej sfery życia, ponieważ ma zagwarantowane wolności obywatelskie i możliwość wyrażania swoich poglądów również na forum publicznym. Każda religia i każdy światopogląd winny bowiem z założenia kształtować egzystencję człowieka we wszystkich jego wymiarach i przenikać ją do głębi.

.

Spis treści

.

Wstęp

Rozdział 1. Koncepcja społeczeństwa i życia państwowego 1. Nowoczesne imaginarium społeczne człowieka

1.1. Czym jest imaginarium społeczne?

1.2. Społeczeństwo obywatelskie

1.3. Sfera publiczna

1.4. Ekonomia

1.5. Władza demokratyczna

2. Teorie i praktyki społeczne

2.1. Teorie a rozumienie praktyk społecznych

2.2. Człowiek jako podmiot praw

2.3. Atomizm

2.4. Humanizm obywatelski

3. Krytyka liberalnych projektów życia społecznego

3.1. Liberalny projekt Rawlsa

3.2. Nozicka koncepcja państwa liberalnego

3.3. Komunitaryzm Taylora

4. Aktualność tradycji republikańskiej

4.1. Natura dobra wspólnego

4.2. Kwestia patriotyzmu

5. W obliczu wielokulturowości społeczeństwa

5.1. Zjawisko wielokulturowości a „polityka uznania"

5.2. Wyzwania związane z „polityką uznania"

6. Świecki charakter społeczności państwowej

6.1. Natura sekularyzmu

6.2. Sekularyzm a dziedzictwo oświecenia

6.3. Wolność sumienia a ustrój świecki

6.4. Świecki ustrój państwa a religia

Rozdział 2. Obraz religii w kontekście współczesnych przemian społecznych 1. Fenomen religii

1.1. Taylorowskie ujęcie religii

1.2. Krytyka indywidualistycznej koncepcji religii

2. Religia w dobie sekularyzacji

2.1. Natura sekularyzacji

2.2. Przyczyny sekularyzacji

3. Religia w obliczu reform

3.1. Transformacja religii w dobie reformacji

3.2. Religijna „era mobilizacji"

3.3. Współczesne formy wiary i niewiary

3.4. Krytyka religii chrześcijańskiej

4. Współczesne tendencje w religii

4.1. Pluralizm religijny i jego konsekwencje

4.2. Współczesne warunki wiary

4.3. Proces ponownego „zaczarowania" świata

4.4. Współczesny model życia religijnego

Rozdział 3. Projekt sfery publicznej i jej uczestnika 1. Specyfika sfery publicznej

1.1. Wybrane koncepcje sfery publicznej

1.2. Taylorowska wizja sfery publicznej

1.3. Sfera publiczna a religia

2. Sfera publiczna a człowiek jako podmiot obdarzony głębią

2.1. Głębia ludzkiego wnętrza

2.2. Autentyczność podmiotu

2.3. Potrzeba ekspresji podmiotu

3. Sfera publiczna a człowiek jako byt moralny

3.1. Człowiek w perspektywie dobra

3.2. Potrzeba artykulacji dobra

3.3. Moralne źródła człowieka

4. Tożsamość osoby ludzkiej w sferze publicznej

4.1. Osoba bytem dokonującym interpretacji samej siebie

4.2. Narracyjna i dialogiczna tożsamość osoby

4.3. Człowiek w poszukiwaniu sensu życia

.

Zakończenie

.

Bibliografia

Indeks nazwisk

Summary