Migracje. Podróże w dziejach. Nowożytność. Mare integrans. Studia nad dziejami wybrzeży morza bałtyckiego

Człowiek od najdawniejszych czasów był ciekawy świata. To poznawanie w poprzednich epokach - starożytności i średniowieczu - miało swoje ograniczenia tak mentalne, jak i techniczne. Oglądając choćby mapy z tych okresów, należy być pełnym podziwu dla odwagi wyruszania niemal dosłownie na krańce świata. Motyw migracji czy też podróży w czasach nowożytnych uzyskał zupełnie nowy wymiar. Zdobywane przez stulecia doświadczenia i doskonalenie techniki podróżowania sprawiły, że przede wszystkim dla Europejczyków świat się poszerzył. Praktycznie nie było żadnych przeszkód, aby przekroczyć magiczną linię horyzontu i ruszyć poza nią. Zbigniew Pilarczyk, Ze Wstępu