Hard Times, Charles Dickens

"Ciężkie czasy" (1854)w dorobku Dickensa zajmują pozycję odrębną. Powieść

pozbawiona jest bowiem finezyjnego humoru, zadziwiających zwrotów akcji i zawikłanych

perypetii. Wyrasta z rozczarowania pozbawionego już nadziei autora współczesną

mu rzeczywistością, lansuje teorię, że ludzi tworzy życie

(w tym przypadku kapitalizm). U Dickensa są to ludzie-automaty, jak Gradgrind,

ludzie-drewno, jak pan Bounderby, ludzie-żmije, jak pani Sparsit albo typy

mieszane jak Harthouse (pół-automat, pół-drewno), czy Bitzer (pół-drewno,

pół-żmija). Do tego smutny pejzaż fabryk i slumsów, zagrzybiały

Parlament.