Fabryka. Monografia przedsiębiorstwa C. Warhanek w Mszanie Dolnej (1890-1948)

Przedsiębiorstwo C. Warhanek odegrało na przełomie XIX i XX w. wyjątkową, a wręcz pionierską rolę w procesie miastotwórczym Mszany Dolnej. Industrializacja była bowiem ściśle związana z urbanizacją. Proces ten w Galicji w niewielkim stopniu dotyczył peryferyjnych ośrodków wiejskich (protomiejskich). [] Ze współczesnej perspektywy można zaryzykować tezę, że Sąd Powiatowy (1883), linia kolejowa (1884), a w konsekwencji pojawienie się kapitału przemysłowego na przełomie XIX i XX w., stworzyływ krótkim czasie triadę najważniejszych czynników miastotwórczych w Mszanie Dolnej (nie są to wszystkieczynniki). Czynnik przemysłowy ilustruje najlepiej założony w 1890 r. zakład C. Warhanek jako jednaz największych fabryk w regionie, zatrudniająca przed I wojną światową nawet do około 350 osób.