Moralitety. Everyman show. Nieludzki upadek

Ireneusz Kocyłak

Norbertinum

Lublin 2021

ISBN: 978-83-7222-721-8

Ilość stron: 155

okładka miękka

.

.

Odwieczna, codzienna walka... Bywa, że w blasku dnia opowiadamy się za ładem i harmonią (życia), aby nocą ulegać pokusom nieludzkich żądz, zatraceniu się, czasem pogardzie dla siebie, innych i świata. Zło lubi mrok i nierozpoznawalność. Dobro, choć krępują je światła reflektorów i rozgłos, pracuje nad udoskonaleniem świata bezustannie. Tak jak ciągle istnieje w nas potrzeba opisu, utrwalenia obrazu potyczek człowieka ze sobą, bliźnimi w realiach bieżącego czasu... A kiedy zmieszani stwierdzamy, że brakuje nam głębi spojrzenia, autorefleksji... i wyobraźni, poszukujemy książek, które choć w przybliżeniu oddają ducha tej walki, codziennego zmagania się ze złem, naszym hic et nunc (tu i teraz). Godząc się ze stwierdzeniem, że wszystko już było – ba, i głębiej przeżyte, i lepiej opowiedziane – sięgamy do ważnych lektur z przeszłości; w wypadku autora tego tomiku, aktora z wykształcenia, biblioteczna kwerenda rozpoczyna się od katalogów (fiszek) z napisem: Dramaty.

.

I gwałtownie rośnie potrzeba powrotu do średniowiecznego „Każdego”1 („Everymana”). „Oto zaczyna się sprawa, jak Wszechmogący Ojciec Niebieski śle Śmierć do każdego stworzenia z wezwaniem, by przyszło i zdało liczbę ze swego życia na świecie, uczyniona jest zaś sposobem widowiska moralnego”...

.

Za niegdysiejszą radą śp. Helmuta Kajzara – dramatopisarza, reżysera i kolegi z PWST, kopiuję tekst, z namaszczeniem rozkładam w domu na dywanie kilkadziesiąt kartek i z wypiekami na twarzy chłonę lekturę, jakbym mierzył się z nią pierwszy raz. Czytam i inscenizuję w wyobraźni scenę po scenie, obraz za obrazem. Utożsamiam się z postaciami, zaczynają mówić własnym tekstem, i strona po stronie... parafrazuję, a raczej trawestuję utwór: dopisuję osoby, zmieniam ich relacje – posługują się współczesnym językiem, ale i stylizowanym na gadające marionetki z ludowych szopek.

Wkrótce z komputerowej klawiatury wypływają songi, piosenki, paramusicalowa ułuda, rodzaj swoistego blichtru, a powagę chwili przełamują żart, ironia, pastisz; wszystko dzieje się we współczesnym entourage’u: na scenie tylko chmura z Bogiem (raczej siódmego niż Boskiego nieba), wokół kilka drabin prowadzących na obłok, miejsca akcji wyznaczają światła, poza tym pusta przestrzeń dla aktorskich działań. [...]

.

Akcja Nieludzkiego upadku człowieka rozgrywa się w Klinice Postępującego Rozkładu, gdzie chronią się symulanci – pieszczochy władzy, przeciwko której wybuchła rebelia.

.

Ireneusz Kocyłak, fragment „Od Autora”

.

.

Od Autora

Everyman show.

Średniowieczny moralitet w krzywym zwierciadle współczesności

Nieludzki upadek człowieka.

Moralitet dzisiejszy albo Komedia schyłkowa